Senator lewicy Stanisław Pawlak wygłosił w Senacie RP oświadczenie, z którego wynika, że po przeanalizowaniu sytuacji Krajowego Zasobu Nieruchomości i spółek SIM w województwie kujawsko-pomorskim – także w kontekście ustaleń NIK – zaangażowano w nie znaczne środki publiczne, a mimo to wciąż brakuje jasnych informacji o tym, ile mieszkań faktycznie powstało, gdzie prowadzone są budowy i jakie są terminy ich zakończenia. W związku z tym 19 grudnia br. skierował siedem pytań do ministry funduszy i polityki regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz.
„– Krajowy Zasób Nieruchomości został ustawowo powołany jako narzędzie realizacji państwowej polityki mieszkaniowej, w szczególności na obszarach o ograniczonej dostępności mieszkań i słabszym potencjale rynkowym. W latach 2021 -2024 poza ustawą budżetową z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa wydatkowano blisko 3,5 mld zł. Dystrybucją środków zajmował się Prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości.
Analiza działalności KZN oraz spółek z jego udziałem w województwie kujawsko-pomorskim prowadzi do wniosku jednoznacznego i niepokojącego, że w wielu powiatach instytucja ta nie realizuje w sposób skuteczny ani terminowy swoich ustawowych zadań, a skala podejmowanych działań pozostaje niewspółmierna do realnych potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Ponadto efekty funkcjonowania KZN pozostają rażąco nieadekwatne do środków publicznych pozostających w dyspozycji.
W regionie kujawsko-pomorskim obecnie funkcjonują znane mi trzy spółki z udziałem KZN: SIM „KZN-Toruński". z siedzibą w Toruniu, SIM „Kujawy i Pomorze” z siedzibą w Brodnicy oraz SIM KZN „Kujawy" z siedzibą we Włocławku. Pomimo istnienia tych struktur oraz deklarowanego zaangażowania kapitałowego, skala faktycznie realizowanych inwestycji mieszkaniowych pozostaje ograniczona, a część przedsięwzięć znajduje się wyłącznie na etapie dokumentacyjnym lub przygotowawczym.
Powiat włocławski został wskazany jako obszar szczególnego znaczenia organizacyjnego, czego wyrazem jest ulokowanie we Włocławku siedziby nowo powołanej spółki SIM KZN „Kujawy" oraz zgromadzenie kapitału przekraczającego 42 mln zł. Pomimo tego, na obecnym etapie brak jest publicznie dostępnych informacji o rozpoczętych robotach budowlanych, konkretnych lokalizacjach inwestycji oraz terminach ich realizacji. Oznacza to, że działalność KZN w powiecie włocławskim ma obecnie charakter wyłącznie strukturalno-organizacyjny, bez wymiernych efektów rzeczowych.
Z informacji docierających do mojego biura senatorskiego wynika, że w zakresie działalności KZN pozostają duże opóźnienia. Potwierdza to kontrola NIK. Kontrola wykazała, że jedynie w sześciu z 14 skontrolowanych SIM rozpoczęto inwestycje we właściwym czasie. W żadnej ze skontrolowanych SIM do 30 marca 2024 r. nie zakończono robót budowlanych, a w sześciu SIM w ogóle ich nie rozpoczęto. Opóźnienia w realizacji inwestycji w 5 skontrolowanych SIM stanowiły ustawową przesłankę do umorzenia udziałów objętych w SIM przez gminę oraz do zwrotu uzyskanych na ten cel środków Funduszu w kwocie nawet 120,7 mln zł. Żadna z gmin (wspólników tych SIM) nie zainicjowała jednak działań w tym zakresie. Niskie zaawansowanie w SIM oraz przekazanie im wysokich kwot wsparcia umożliwiło czerpanie dodatkowych korzyści z lokowania środków.
Przedstawiony obraz działalności Krajowego Zasobu Nieruchomości wskazuje na dominację działań charakterze organizacyjnym i dokumentacyjnym, przy jednoczesnym braku proporcjonalnych i mierzalnych efektów inwestycyjnych. Taki sposób funkcjonowania instytucji publicznej nie może być uznany za prawidłową ani wystarczającą realizację zadań powierzonych przez ustawodawcę.
Dlatego w ramach sprawowania mandatu senatorskiego, zwracam się z prośbą o przedstawienia kompletnych informacji dotyczących faktycznych efektów działalności KZN w województwie kujawsko-pomorskim:
- le mieszkań zostało faktycznie oddanych do użytkowania z udziałem KZN i spółek SIM w województwie kujawsko-pomorskim z podziałem na powiaty: włocławski, aleksandrowski, lipnowski i radziejowski i brodnicki?
- Ile inwestycji realizowanych z udziałem KZN znajduje się obecnie wyłącznie na etapie koncepcji lub dokumentacji, a ile na etapie robót budowlanych?
- Czy Minister Funduszy i Polityki Regionalnej akceptuje praktykę uznawania prac koncepcyjnych i PFU za „rozpoczęcie inwestycji", mimo krytycznych ustaleń Najwyższej Izby Kontroli?
- Jakie są konkretne harmonogramy rozpoczęcia i zakończenia budów realizowanych przez SIM KZN „Kujawy" z siedzibą we Włocławku?
- Z jakich przyczyn w części gmin województwa kujawsko-pomorskiego – mimo ich udziału w spółkach SIM – nie wniesiono aportów gruntowych ze strony KZN, co faktycznie blokuje start inwestycji?
- Jaki jest postęp prac dotyczących budowy czterech mieszkań w ramach SIM w Gm. Lubraniec i jaki jest harmonogram realizacji tej inwestycji?
- Jakie działania nadzorcze zostały lub zostaną podjęte przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wobec KZN w związku z ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Bydgoszczy?”.
O udzielonej odpowiedzi poinformujemy naszych Czytelników.
Opr. nim, 19 grudnia 2025 r.
