Z CZESŁAWĄ JANINĄ AUGUSTINOWICZ – komendantką Kujawsko-Pomorskiej Komendy Wojewódzkiej OHP w Toruniu, rozmawia Nina Michalak
– Pani Komendantko, Czesiu. Czy wiesz, że w latach 70. wprowadzono na czas jakiś mundury dla kadry wychowawczej OHP, granatowe… A mundur, to służba... Pewnie by teraz kolejny już zawisł w Twoim domu w Brzozowie w powiecie chełmińskim…
– Oczywiście, że gdyby był, to miałby zacne miejsce obok czarnego munduru OSP Brzozowo w moim domu w Brzozowie, gdzie mieszkam od urodzenia. Od 2013 r. prezesuję Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzozowie, z ponad 100-letnimi tradycjami.
– Zastanawiałam się, jaka motywacja skłoniła Cię do podjęcia przed rokiem trudnej misji komendantki OHP w Kujawsko-Pomorskiem, ale potem znalazłam Twój wpis na Facebooku, gdzie charakteryzujesz się jednoznacznie: „Działaczka społeczna. Nic o Was bez Was. Ten region, to też mój dom. Wiem, jak cenne jest wsparcie drugiego człowieka, ile warte jest dobre słowo i pomocna dłoń”. Zawsze pomagałaś…
– To prawda, zawsze coś robiłam i robię dla ludzi i z ludźmi. Najpierw wybrałam zawód nauczyciela przedszkola. Potem praca społeczna na rzecz sołectwa – zostałam radną w gminie, działałam z Kołem Gospodyń Wiejskich. Ostatecznie prezesuję od lat OSP. Do OHP trafiłam całkiem przypadkiem: zapytano, czy chcę się podjąć takiej pracy i tam się sprawdzić... Znałam OHP z wcześniejszych czasów, bo zdarzało mi się tam kierować dzieciaki z placówek, w których pracowałam. Wiedziałam, że to praca z młodzieżą, która, tak jak ja, ma często pod górkę na starcie (mam na myśli rodzinę z problemami). Jedyne co mnie różni od moich podopiecznych, to dostępność do szkół, polubienie uczenia się i to, że ja miałam łatwość przyswajania wiedzy…, a książki zastępowały wszystko i wszystkich.
– I postanowiłaś się sprawdzić, odpowiedzieć na oczekiwania komendanta głównego, który ceni pracę wykonywaną z najwyższą starannością i zaangażowaniem oraz swoich współpracowników (np. w Bydgoszczy), szanujących Cię za uśmiech na co dzień, ale i pewność siebie, za charyzmatyczność, ale i sprawiedliwość w ocenach, za empatię i komunikatywność… Podciągnęłaś OHP w górę!
– Dziękuję! Mówią też czasem, że „odczarowuję” OHP. To było wyzwanie i cały rok się sprawdzam, osiągamy wyniki lepsze niż średnia krajowa, ale przede wszystkim pomagamy skutecznie młodzieży w zdobywaniu drogi do zawodu i życiowej stabilizacji.
– OHP, kiedyś pomysł ruchu młodzieżowego, by zachęcać młodzież do zdobywania zawodu, pracy, zarabiania na letnich wakacyjnych stażach, a nawet odbywania obowiązkowej służby wojskowej. Dziś wiele się zmieniło. OHP, to element państwowego systemu edukacji zawodowej i społecznej, podległy Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 16 komend wojewódzkich, a dalej…, np. w Kujawsko-Pomorskiem?
– W województwach funkcjonują centra edukacji i pracy, mobilne centra informacji zawodowej, młodzieżowe centra kariery, kluby pracy, biura i punkty pośrednictwa pracy oraz ośrodki szkolenia zawodowego. W Kujawsko-Pomorskiem mamy 4 Hufce Pracy (Bydgoszcz, Inowrocław, Włocławek, Brodnica), 3 Centra Edukacji i Pracy Młodzieży (Bydgoszcz, Toruń, Włocławek) i 2 Ośrodki Szkolenia i Wychowania z internatami (Toruń i Grudziądz), Młodziezowe Biura Pracy (Bydgoszcz, Toruń, Włocławek) oraz Młodzieżowe Centra Kariery (Grudziądz, Inowrocław i Brodnica).
Oferta kształcenia zawodowego w OHP w kraju obejmuje ponad 60 zawodów. Najczęściej wybieranymi przez młodzież zawodami są: kucharz, fryzjer, sprzedawca, mechanik pojazdów samochodowych, cukiernik, piekarz, murarz-tynkarz, lakiernik, stolarz, elektryk, ślusarz, krawiec, tapicer. Ale to my lokalnie szukamy pracodawców i szkół odpowiadając na sytuację naszych podopiecznych.
Refundujemy koszty zatrudnienia pracodawcom. Młody człowiek w trakcie nauki w OHP zdobywa także doświadczenie zawodowe i wychodzi już w pełni przygotowany do pracy.
– Wszystko to składa się na ofertę OHP dla młodych od 14 do 30 lat, z którą konkurujecie na rynku pracy z innymi instytucjami szkoleniowymi. Dodajmy jednak, że z oferty OHP można skorzystać dobrowolnie i bezpłatnie.
– OHP zapewnia tym młodszym dokończenie nauki w szkołach publicznych prowadzonych przez samorządy, tu dopowiem, że promocję do kolejnej klasy uzyskuje każdego roku 85 proc. uczniów. Do tego dochodzi nauka zawodu, wybranego wg diagnozy preferencji zawodowych, w konsultacjach z doradcami zawodowymi. Doświadczenia zawodowe nasi podopieczni zdobywają u przedsiębiorców, rzemieślników poszukujących pracowników. Otrzymują oni zwrot kosztów zatrudnienia młodocianego za naszym pośrednictwem de facto od państwa, a uczący się w OHP własne kieszonkowe i możliwość zakwaterowania w internacie. Bywa jednak nie raz, że kończący naukę w szczeblu szkoły branżowej kontynuuje ją na wyższych stopniach edukacji, do uczelni włącznie. To też nas cieszy!
Jest więc w OHP nauka, a potem gwarancja zatrudnienia. Dlatego mówią o nas „fajniejsze biuro pracy” – może dlatego, że jesteśmy skuteczni? OHP daje 3-letnie doświadczenie w zwodzie, a tak wykwalifikowany pracownik jest poszukiwany na rynku pracy.
– Takie „pośrednictwo” wymaga nieustannego utrzymywania kontaktów i umawiania się z wieloma instytucjami, pracodawcami, czym ich przekonujecie, by szkolili młodzież z OHP?
– Mamy teraz rynek pracownika i pracodawców z miejscami pracy. Staramy się łączyć ich potrzeby, a jednocześnie docierać do młodych ludzi, którzy oczekują wsparcia, umiejętnego wprowadzenia ich na rynek pracy po jakichś zawirowaniach losowych, przerwach w nauce, bez przygotowania zawodowego.
Dlatego do naszych zadań należy zdecydowane nawiązywanie współpracy z samorządami, izbami rzemiosła, wojskiem, policją, jednostkami WOT. Oferujemy młodym dobry start i wyrównywanie szans. 140-osobowy zespół moich współpracowników – wychowawców, doradców zawodowych, specjalistów zdobywa kontakty, nawiązuje współpracę z firmami. To także część moich zadań, podpisuję umowy o warunkach pracy i refundacjach kosztów. Chyba daję radę… A w planach mam rozbudowę budynku internatu w Toruniu, bo obecnie mieści się tam tylko 21 osób i warunki nie najlepsze…
– Niesłusznie uznawano kiedyś młodzież ucząca się w OHP jako „trudną”. Dziś wiadomo, że to młodzi ludzie, którzy znaleźli się w niepewnej sytuacji życiowej, bezrobocia. Zdarzenia losowe, wykluczenie transportowe oddaliło ich od edukacji, a droga do pewniejszego poruszania się na rynku pracy wiedzie przez instytucję opiekuńczą, przyjazną i bezpieczną, jaką jest OHP. Czy tak jest? Jaki odsetek kończy naukę i zdobywa uprawnienia zawodowe w OHP?
– „Trudne” to może być zadanie z matematyki. Dzieciaki są po prostu rozchwiane i wycofane. To ewidentny brak dobrych relacji w rodzinie. Często brak jakichkolwiek relacji. W OHP prowadzone są różne formy wychowawcze, socjalizacyjne, związane także z wygaszaniem nieakceptowanych w społeczeństwie zachowań i nawyków. Szeroka jest oferta zajęć integracyjnych, zagospodarowania czasu wolnego, udziału w kulturze i rekreacji. Okazuje się, że młodzież chętnie uczestniczy w konkursach, zdobywa nagrody, sama kreuje swój aktywny udział w życiu OHP-owskiej społeczności. Uczy się też samodzielności dysponując własnym kieszonkowym, a praca w hufcach wliczana jest do stażu pracy. Uważam, że każdy moment w życiu jest dobry, by zdecydować o swej przyszłości zawodowej i tak też promujemy OHP. Udaje się to ponad 90 proc. podopiecznych, kończącym naukę zawodu.
– Wraz z rozpoczęciem rządów Koalicji 15P, za funkcjonowanie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedzialność wzięła lewica. Zaznaczyło się to także w kadrze kierowniczej resortu i OHP. Sama jesteś, Czesiu, wiceprzewodniczącą Kujawsko-Pomorskiej Rady Wojewódzkiej Nowej Lewicy, z zadaniem współpracy z młodzieżą. To dzięki Waszym działaniom powstała ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (z 20 marca 2025 r.), regulująca też niektóre zasady istnienia OHP. Smutno, że zapowiedziano rebranding nazwy i pożegnanie skrótu OHP, ale poza tym, co z zapisów ustawy umocni Wasze wysiłki?
– To prawda, lewica zadbała, by OHP nie siedziało na ławce rezerwowych instytucji wychowawczych, a stało się pełnoprawną strukturą państwową. Ustawa zapewnia koordynację naszych zadań z urzędami pracy. Będziemy adresować swoje oferty także do młodych ludzi, którzy chcą się rozwijać, przebranżowić swe umiejętności, zdobywać doświadczenia w formach zagranicznych, finansowanych także przez środki europejskie, do osób, które potrzebują wyspecjalizowanej edukacji i wsparcia psychologicznego. OHP, a niebawem Państwowe Centrum Aktywizacji Młodzieży – stanowić będzie połączenie edukacji, rynku pracy i rozwoju osobistego.
– Przed Komendą Wojewódzką OHP w Toruniu wielkie, atrakcyjne i trudne zadanie – na 30 września zaplanowano wydarzenie plenerowe „Piknik Lata z radiem i OHP” w Grudziądzu. W ubiegłym roku była to lekka, zabawowo-konkursowa prezentacja całkiem poważnego dorobku OHP, w przekonujący sposób, z udziałem wychowanków OHP. Co będzie warte obejrzenia w najbliższą niedzielę?
– Bardzo podobnie, oczywiście z udziałem i wysiłkiem współpracowników i wychowanków, za co już bardzo dziękuję! Będzie lubiana strefa malucha, warsztaty – m.in. fryzjerski i stolarski, pokazy żużlowe, wioślarstwo, oczywiście koło fortuny, konkursy, fotobudka, ergonometry… Jak zwykle zrobimy duże show, będzie ciekawie, wesoło i rodzinnie. Zaprosimy do współpracy z OHP.
– Zapraszamy zatem do Grudziądza na Błonia Nadwiślańskie i do słuchania Jedynki Polskiego Radia. A wszystkich zainteresowanych współpracą z OHP, nauką i zdobywaniem kwalifikacji do pracy zachęcamy do kontaktu z Elektronicznym Centrum Aktywizacji Młodzieży (ECAM). Czas rekrutacji do OHP w nowym roku szkolnym trwa!
– Choć OHP hołduje ciągle nauce konkretnego zawodu, nieraz z tradycjami w rzemiośle, to także idzie z postępem. ECAM – to system teleinformatyczny OHP, dzięki któremu można otrzymać konkretne informacje o tym, gdzie znajduje się najbliższa jednostka OHP, która może udzielić pomocy w zakresie edukacji czy zatrudnienia. ECAM jest nowoczesną usługą, która powstała w ramach projektu „OHP jako realizator usług rynku pracy”, ze wsparciem finansowym Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego.
– Udanego pikniku życzę i dziękuję za rozmowę.
29 sierpnia 2025 r.
